Wordt het kantoor van morgen een koolstofarm hotelproduct? Verslag van het rondetafelgesprek van Comet op MIPIM 2024: gebruik, diensten en rendement.
Ter gelegenheid van MIPIM 2024 leidde Comet een rondetafelgesprek over een onderwerp dat ons na aan het hart ligt.
“Het kantoor van morgen: een koolstofarm hotelproduct?”
Om dit rondetafelgesprek te leiden, kregen we een XXL-casting voorgeschoteld:
- Laurence Desmazières - managing partner bij Icawood
- Walid Goudiard - ex-JLL en oprichter van het bedrijf Sarment
- Philippe Chiambaretta - architect en oprichter van PCA-STREAM
- Matthieu Nicoletti - chief Development Officer & Belgium GM bij Comet
We geven je een kleine samenvatting van de onderwerpen die tijdens het rondetafelgesprek aan bod kwamen
Ons kantoor is in volle metamorfose. Door sommigen beschouwd als een leefomgeving en door anderen als een bron van inkomsten, bevindt dit vastgoedactief zich in het hart van de maatschappelijke, ecologische en economische veranderingen die ons ecosysteem beroeren.
De groeiende vraag naar flexibiliteit, de opkomst van hybride werkpraktijken, de zoektocht naar financiële zekerheid en energie-efficiëntie... belangrijke macro- en structurele veranderingen vereisen een reorganisatie van het kantoor en een betere afstemming op de behoeften van de gebruikers en op de financiële imperatieven van de eigenaars.
Waarom zouden we onze inspiratie niet halen uit de revolutie die de hotelsector heeft doorgemaakt om deze uitdagingen aan te gaan? En als de eisen op het vlak van een lage koolstofvoetafdruk nu eens een kans werden voor iedereen? En als de diversificatie van het kantooraanbod zowel de gebruikers als de eigenaars ten goede kwam?
De dubbele crisis van gebruik en van waarden, een beslissende verandering voor de toekomst
De toekomst van het kantoorvastgoed wordt gekenmerkt door een dubbele crisis van gebruik en van waarden. Die crisis vloeit niet alleen voort uit een daling van de vraag naar vierkante meters, maar ook uit een crisis van het aanbod, want dat beantwoordt niet langer aan de dagelijkse behoeften van de gebruikers. In Frankrijk concentreert de markt zich hoofdzakelijk rond de regio Parijs, waar het kantoorvastgoed, dat verouderd is geraakt, niet langer voldoet aan de nieuwe eisen van bedrijven en werknemers. De opkomst van telewerk, de stijging van de rentevoeten, de milieuzorgen en de door COVID-19 versnelde organisatorische veranderingen hebben een groeiende afkeer van traditionele kantoren versterkt.
De kloof tussen de perceptie en het gebruik van kantoorruimtes en de werkelijke behoeften van de gebruikers is namelijk flagrant. Toch begint zich stilaan hoop af te tekenen: geconfronteerd met die vaststelling beginnen bedrijven langzaam de noodzaak te erkennen om hun kantoren om te vormen tot aantrekkelijke ruimtes die werknemers een positieve en onderscheidende ervaring bieden, zodat ze ervoor kiezen naar kantoor te komen in plaats van ertoe verplicht te zijn.
In concurrentie met andere werkplekken zoals thuis of derde plaatsen onderscheidt het kantoor zich door een plek van relaties te worden, georganiseerd en ontworpen om samenwerking, vergaderingen en socialisatie aan te moedigen. Het beperkt zich niet langer tot een productieruimte.
Het «hotelkantoor» en het koolstofarme, een antwoord voor eigenaars en gebruikers
Om aantrekkelijk te zijn, combineert het kantoor van morgen het intieme en het collectieve, zowel in de keuze van de materialen als in de inrichting van zijn ruimtes of zijn portfolio van bijbehorende diensten. Het wordt essentieel om ruimtes te creëren die zowel intimiteit als socialisatie mogelijk maken, en dat alles in een stimulerende sfeer.
De opkomst van een nieuwe categorie activa, de «hotelkantoren», schetst een veelbelovende oplossing. Die integreren niet alleen de flexibiliteit van het hotelmodel, dat opties voor een kort of lang verblijf biedt, maar ook de servicebenadering van de sector om de gebruikerservaring op te tillen en van deze ruimtes een onderscheidend element te maken, of zelfs een instrument om talent te behouden.
De sleutel tot het succes van het kantoor van morgen zal dan liggen in de toepassing van “yield management”, door de rentabiliteit van elke vierkante meter rigoureus en flexibel te beheren. Door modellen voor lang verblijf (huurcontract), middellang verblijf (coworking) of kort verblijf (vergaderingen & evenementen) te combineren, verzekeren deze nieuwe vastgoedactiva een echt succes op beide vlakken. Ze verrijken en versoepelen niet alleen het aanbod voor bedrijven en hun werknemers, maar ze diversifiëren ook de inkomsten van de vastgoedeigenaars en dragen zo bij tot het derisken van het financiële beheer van kantooractiva. Op deze uitdagingen rond de diversificatie van de modellen en de integratie van een dienstenportfolio positioneren operatoren zoals Comet zich vanzelf als ideale partners, echte ontwikkelingsduo's en assetmanagers van de nieuwe generatie.
Het «hotelkantoor» bouwen en valoriseren: de voordelen van het duo opco-propco
Het concept van het «hotelkantoor» richt zich op de gebruikerservaring en op de rentabiliteitsbehoeften van de eigenaars door een verrijkte dienstenbasis en een echte garantie op flexibiliteit te ontwikkelen. Om het concreet te maken en daarbij de beschikbare expertise te benutten, is het voortaan duidelijk dat operatoren en eigenaars elkaar al vanaf de ontstaansfase van de projecten moeten opzoeken. De eersten zullen hun kennis van het animeren van diensten en van verhuurmodellen op korte en middellange termijn aanbrengen, terwijl de tweeden hun expertise in financieel beheer en rentabiliteit op lange termijn zullen delen en toepassen. Uiteraard zal dit tandem er baat bij hebben om de gebruikers en de architecten bij het gesprek te betrekken, om altijd dichter bij de realiteit van het gebruik te staan en zo de ruimtes aan de werkelijke behoeften aan te passen.
Het kantoor van morgen hangt dus rechtstreeks af van de nauwe samenwerking tussen verschillende professionals uit de sector, en in het bijzonder tussen de vastgoedeigenaars en de meest innovatieve operatoren. Dit tandem is van vitaal belang om op de hoogte te blijven van de voortdurende veranderingen die bedrijven en werknemers doormaken, en tegelijk een solide rentabiliteit van de ruimtes met beperkt risico te garanderen. Door de expertise in vastgoedbeheer van de traditionele spelers te combineren met de nieuwe diensten die operatoren introduceren, wordt het creëren van werkplekken die flexibeler zijn, meer diensten bieden en gericht zijn op de gebruikerservaring zowel eenvoudiger als financieel aantrekkelijk.
